De banken printen geld, heb je die bewering wel eens gehoord? Er is bekend geworden dat lang geleden al, in de zeventiger jaren van vorige eeuw, lobbyisten wetgeving hebben weten te beïnvloeden waardoor de banken meer leningen mochten verstrekken. Dus als de bank duizend guldens in kas hadden mochten ze dat meerdere keren uitlenen. Dit was mogelijk omdat het uitgeleende geld de bank niet verliet. Een systeem was opgetuigd waarbij het verwisselen van eigenaar van geld alleen nog een boekhoudkundige handeling was geworden. Nu werd het leuk voor de bank om ook zo veel mogelijk lenigen te verstrekken, maar aan wie? Ik kan me nog herinneren dat er in de zeventiger jaren ineens promotie gemaakt werd dat het zo’n ontzettend goed idee was om een huis zelf te bezitten. Nu weet ik waar die prikkel vandaan gekomen is.

De rente was hoog en je deed er zeker dertig jaar over om het af te betalen, maar werd er gezegd; ”het huis komt naar je toe, het wordt helemaal van jou”.

NB. Sommige mensen berekenden dat met zo’n hoge rente na dertig jaar je je huis wel al twee, drie keer betaald had aan de bank. Echter huur betalen voor je huis, dat was dief zijn van je eigen portemonnee.

Ach nobel streven zou je denken, dat het leuk is als mensen hun huis kunnen bezitten en doorgeven aan hun kroost. Valt niks tegenin te brengen toch?

Voor banken was het de manier om veel geld te creëren, geen kleine bedragen uitlenen, maar grote kapitalen tegelijk. Doordat mensen mee gingen in het idee, dat een huis bezitten leuk was, kwam het steeds meer in trek. Met dat het populairder werd stegen ook de prijzen.

Stel je voor dat je het totale kapitaal moet berekenen wat een land waard is en alle huizen met grond tellen daarbij mee. Dan betekend een verdubbeling van de huizenprijzen en grondprijzen een enorme kapitaalvermeerdering. Het betekend dat er veel meer geld rond kan gaan in het hele economische systeem, ook al bestaat het geld niet echt, het is slechts gecreëerd op papier. Banken kunnen wel met veel meer geld op de beurs speculeren, ze hebben het uiteindelijk op hun balans staan.

Het betekend ook dat banken gaandeweg, als huizen van eigenaar wisselen, twee, drie, nu misschien al wel vijf of tien keer zoveel op hun balansen hebben staan. (Een huis wat ik in 1984 kon kopen voor Fl.100K is nu € +500K waard in centrum Den Haag).

De banken hadden maar iets van 3% van hun balans echt in kas. Bijna al die hypotheken die uitstonden waren dus fictioneel, gecreëerd, gebakken lucht, een op een computer ingetikt bedrag. Die wel door jou en mij (terug) betaald moeten worden. Want ook al gaat een bank failliet, de schuldeisers krijgen hun geld niet meer, cq jij krijgt je spaarcenten niet meer (ik spreek hier over de tijd voor 2008), maar de hypotheken moeten nog wel allemaal doorbetaald worden, die worden niet kwijtgescholden omdat de bank niet meer bestaat (ik ken het incident).

Een bank zet hypotheken uit, dat geld hebben ze niet. Jij gaat betalen en dertig jaar later hebben de banken 97% meer geld*. Wie heeft het dan eigenlijk gecreëerd? Jij met je blote handen, met je harde werk. De bank de lusten en jij de lasten. Want de bank onderhoudt jouw huis niet, dat mag je zelf betalen, mooi uitgedacht. Terwijl een huis steeds ouder wordt, niet beter. Tenzij jij er weer geld tegenaan smijt.

Dit houdt in dat de economie groeit over jouw rug. Dat was altijd al zo natuurlijk, nu is het ook nog eens zo dat die exponentiële groei die de economie mee maakte uit jouw zak is gekomen. Kijk, het komt natuurlijk altijd neer op wat de mensen maken. Dat is wat het land rijk maakt. Nu is het echter zo dat jouw salaris niet die exponentiële groei meegemaakt heeft wat die bankmanagers wel meegemaakt hebben. Ik hoorde dat op dat niveau ze elkaar salaris verhogingen toekennen, zo van, neem jij wat meer, ik neem zelf ook wat meer.

Toen ik leerde dat banken geld creëerden vond ik dat ongelofelijk en niet terecht. Als ik een briefje van 50 onder de copiëermachine leg ben ik al rijp voor de gevangenis. Zij creëren miljarden “out of thin air’ en krijgen een bonus. Maar de realisatie dat het uiteindelijk jij en ik zijn die het cent voor cent moeten ophoesten, terwijl er aan de andere kant door hedgefondsmanagers van de banken als idioten gespeculeerd wordt op de beurs, waar ze cocaïne als koffie drinken, dat maakt me boos.