Muziek maken is een kunst. Het komt voort uit de creativiteit van iemand. Het is spelen en dan horen wat er ontstaat. Je kan vanzelfsprekend léren om muziek te spelen, daarna kan je vervolgens gaan creëren. Je kan ook muziek gaan produceren, of zelfs geld verdienen met muziek. Maar is de muziek dan nog steeds hetzelfde? Klinkt het dan nog leuk? Wat is het dat muziek bij je kan doen? Gevoelens bij jou als luisteraar creëren? En waar hangt dat dan vanaf? Ik heb een stelling en die is; wanneer muziek (over)geproduceerd wordt, gaat de ziel er uit. Tenzij de (een) artiest die creëert ook het proces van mixage volledig bepaalt. Ik denk het te horen wanneer een opgenomen stuk muziek, een album, door een createur gemaakt is. Dat klinkt anders dan, dat voelt anders dan een product, wat misschien wel heel goed gespeeld is, maar waar originaliteit verloren is gegaan. Ik heb daartoe ook een video op deze site gezet waarmee ik mijn punt wil toelichten: https://radionuance.nl/outsider-music/
Dat is misschien heel extreem wat je daar hoort en vraag je wellicht af hoe je dat überhaupt kan appreciëren? Ik geef even een voorbeeld van wat ik bedoel; Wanneer ik naar een museum ga kan ik een schilderij bekijken wat heel goed is, van een kunstenaar die gerenommeerd is. Dan kan ik waardering voelen voor hoe die artiest de kunst van het schilderen beheerste. Ga ik nou naar ‘outsiders art’, dat zijn exposities van werk door ‘niet’-kunstenaars, dan zie ik imperfecte werken. Daar gebeurt iets heel anders met mij; ik noem het, ‘daar gaat mijn hoofd van open’. In mijn beleving is het zo dat de creativiteit die daar ten toon gespreid wordt meteen afstraalt op mij, het kietelt mijn creativiteit. Ik voel me enthousiast worden, geëngageerd, levend, betrokken en geïnspireerd. Dat gebeurt bij mij ook met muziek, het hoeft niet perfect te zijn, het hoeft geen gerespecteerde band te zijn.
Ik hou niet per sé van rock, doch, ik luister graag naar platen van voor 1974. In de opkomende rock scene ontsproten tientallen, honderden beginnende bandjes. Net zo vele strandden er ook meteen. Hooguit één plaat brachten ze uit, vaak in een superkleine oplage, van bijvoorbeeld vijfhonderd stuks. In mijn optiek niet omdat ze niet succesvol waren, ook niet altijd omdat ze niet met elkaar konden opschieten, maar meer omdat het een nieuwe tijd was en bovenal omdat creativiteit zich niet in een flesje laat stoppen. Toen de commercie er zich mee ging bemoeien, maar zeker toen de onderwereld er bovenop sprong omdat ze zagen dat er geld mee te verdienen was, veranderde de muziek in een product. https://www.youtube.com/watch?v=Z_y_zeql7pc&rco=1 @27’30”. Gil Bridges van Rare Earth zegt:”Als je bedreigt wordt kan je geen liedje schrijven, je hebt ontspanning nodig en je moet je goed over jezelf voelen om een goed nummer te kunnen schrijven. Een goed nummer komt over op het publiek en dat kunnen de mensen voelen”.
Het kanaal Rarest Records op youtube verzameld platen uit de begintijd van de rock en ik meen een verschil te horen, of beter gezegd te voelen, tussen de platen van 1969 en 1976. https://www.youtube.com/@RarestRecords
Ik beweer niet dat er niks creatief meer gedaan wordt sinds er geld verdiend wordt met muziek, ik doel op een verschil in ervaring bij het luisteren naar muziek en dat kleine bands meer artistieke vrijheid hebben afgezien van de neiging om commercieel uitgemolken concepten te hergebruiken. Hiermee bedoel ik dat velen denken dat je alleen populair kan worden als je muziek of je stijl dat van een bekende act kopieert. Alsof populariteit het plezier van muziek maken overstijgt. Het is natuurlijk onmogelijk om je herinnering aan alles wat er uitgebracht is te negeren en helemaal vers en blanco aan nummers te starten iets wat een gegeven was in de zestiger jaren. Het is volgens mij wel de reden dat Captain Beefhart hernieuwde aandacht beleeft, de zoektocht naar originaliteit.